ततो विराजमुत्सृज्ज वैराजः पुरुषो नृप ।

अव्यक्तं विशते सूक्ष्मं निरिन्धन इवानलः ॥१२॥

प्रळयकालीं अतिगहिंसु । अगाध उसळे जळोल्हासु ।

स्थूळाचा करितां नाशु । विरे निःशेषु विराटु ॥७४॥

विराटाचा वैराज पुरुषु । तो अव्यक्तीं करी प्रवेशु ।

जेवीं इंधननाशें हुताशु । करी रहिवासु निजकारणीं ॥७५॥

जे ब्रह्मलोकनिवासी होती । त्यांसी महाप्रळयाचे अंतीं ।

ब्रह्मासवें सर्वांसी ’क्रममुक्ती’ । ऐसें स्मृति-श्रुतींचें दृढ वाक्य ॥७६॥

’वैराजपुरुष’ नाम वदंती । हिरण्यगर्भातें म्हणती ।

त्यासी प्रळयीं प्रवेशु अव्यक्तीं । तैं इतरांची गति श्रुतिवाक्यें कैसी ॥७७॥;

विदेहें पुशिली मायेची स्थिती । ते मायेची ऐशी दुर्धर शक्ती ।

जे न करिती भगवद्भक्ती । त्यां ब्रह्मयासवें मुक्ती घडों नेदी ॥७८॥

जालिया ब्रह्मसदनप्राप्ती । न करितां भगवद्भक्ती ।

अतिशयें दुर्लभ मुक्ती । भक्तीपाशीं मुक्ती दासी जैसी ॥७९॥

न करितां भगवद्भजन । ब्रह्मयासीही मुक्ति नव्हे जाण ।

मा इतरांचा ज्ञानाभिमान । पुसे कोण परमार्थीं ॥१८०॥

ज्यासी जेथ पदाभिमान । त्यासी तेंचि दृढ बंधन ।

यालागीं दुर्लभपण । मोक्षासी जाण तिहीं लोकीं ॥८१॥

सांडोनियां पदाभिमान । अंगें सदाशिवु आपण ।

नित्य वसवी महाश्मशान । भगवद्भजनीं निजनिष्ठा ॥८२॥

यालागीं ज्यांसी ब्रह्मलोकपदप्राप्ती । तेथही जे करिती भगवद्भक्ती ।

त्यांसीच प्रळयाच्या अंतीं । परममुक्ती नृपवर्या ॥८३॥

ब्रह्मलोकीं ज्यां नाहीं हरिभक्ती । तेही पावती पुनरावृत्ती ।

ऐशी मायेची दुर्धर शक्ती । न करितां भक्ती, मुक्ति कैंची ॥८४॥

येचि अर्थीं ब्रहयाचें वचन । दों श्लोकीं बोलिला आपण ।

ज्ञानाभिमानियां पतन । भक्तां भवबंधन कदा न बाधी ॥८५॥

(ब्रह्मादिकृतगर्भस्तुतिश्लोकौ)

येऽन्यऽरविन्दाक्ष विमुक्तमानिनस्त्वय्यस्तभावादविशुद्धबुद्धयः ।

आरुह्य कृच्छ्रेण परं पदं ततः पतन्त्यधोऽनादृतयुष्मदङ्‌घ्रयः ॥१॥

तथा न ते माधव तावकाः कवचिद्‌भ्रश्यन्ति मार्गत्त्वयि बद्धसौहृदाः ।

त्वयाभिगुप्ता विचरन्ति निर्भया विनायकानीकपमूर्धसु प्रभु ॥२॥

- (भागवत, द. स्कं.पूर्वार्धं, अ.२

न करितां भगवद्भक्ती । सज्ञानाही नातुडे मुक्ती ।

तेचि अर्थीच्या दृष्टांतीं । ब्रह्मयाची उक्ती दाविली येथें ॥८६॥

जन्मामाजीं ब्राह्मणपण । तेही वेदशास्त्रसंपन्न ।

न करितां भगवद्भजन । अचूक पतन तयांसी ॥८७॥

भक्तां सर्वभूतीं भगवद्भावो । तेथ विघ्नांसी नाहीं ठावो ।

तयां अपावचि होय उपावो । भावार्थ देवो सदा साह्य ॥८८॥

भक्तीवीण मुक्तीचा सोसु । करितां प्रयत्‍न पडे वोसु ।

असो हें वैराजपुरुषु । करी प्रवेशु अव्यक्तीं ॥८९॥

अव्यक्तीं वैराजाचा प्रवेशु । होतांचि महाभूतविलासु ।

हों लागे भूतां र्‍हासु । तो अनुप्रवेशु ऐक राया ॥१९०॥;

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी