एवं विमृश्य गुणतो मनसस्त्र्यवस्था । मन्मायया मयि कृता इति निश्चितार्थाः ।

सञ्छिद्य हार्दमनुमानसदुक्तितीक्ष्ण । ज्ञानासिना भजत माखिलसंशयाधिम् ॥३३॥

म्यां सांगीतल्या ज्या युक्ती । ज्या कां श्रुतिशास्त्रार्थसंमती ।

त्या विचारोनि परमार्थगतीं । संसारगुंतीं उगवावी ॥१॥

संसारगुंतीसी कारण गुण । गुणावस्थीं व्यापिलें मन ।

त्यासी माझी माया मूळ जाण । जिया केलें आवरण माझेंचि ॥२॥

माझी माया माझेनि सबळ । त्या मजचि आवरिलें तत्काळ ।

जैसें डोळ्याचें डोळां जळ । गोठूनि पडळ होऊनि ठाके ॥३॥

कां पूर्णचंद्र अतिनिर्मळ । तेथ पृथ्वी बिंबली सकळ ।

तेणें सलांछन चंद्रमंडळ । लोक सकळ देखती ॥४॥

पृथ्वीचंद्रासी अंतर । विचारितां दूरांतर ।

मिथ्या बाधिला रजनीकर । ते लोक साचार मानिती ॥५॥

यापरी माया माझ्या ठायीं । आतळली नाहीं कंहीं ।

मिथ्याभासें लोक पाहीं । तिच्याठायीं भूलले ॥६॥

तेणें नाथिली गुणावस्था । अहंकर्तृत्वें घेतली माथां ।

तेणें विषयभोग‍अवस्था । वासनायुक्ता वाढविल्या ॥७॥

एवं उभय देहबंधन । मिथ्या जीवत्वें लागलें जाण ।

त्याचें करावया छेदन । माझ्या युक्ती जाण विवराव्या ॥८॥

करितां युक्तींचें अनुमान । तेणें अनुमानिक होय ज्ञान ।

न तुटे अविद्याबंधन । यालागीं साधुसज्जन सेवावे ॥९॥

साधूंमाजीं साधुत्व पूर्ण । सेवावे सद्‍गुरुचरण ।

तेणें निरसे भवबंधन । साधुसज्जन सद्‍गुरु ॥५१०॥

त्या साधूंचिया सदुक्ती । श्रुत्यर्थें उपदेश करिती ।

तेणें होय ज्ञानखड्ग प्राप्ती । जे बुद्धीच्या हातीं हातवशी ॥११॥

तेंही वैराग्यनैराश्यसाहाणे । लावूनि सतेज शस्त्र करणें ।

धृतीच्या धारणा दृढ धरणें । सावधपणें निःशंक ॥१२॥

शस्त्रासी आणि आपणा । एकपणाची धारणा ।

दृढ साधूनि साधना । देहाभिमाना छेदावें ॥१३॥

जो सकळ संशयाचा कंदू । जेणें देहदुःखाचा उद्‍बोधू ।

ज्याचेनि सदा विषयसंदू । जो कामक्रोधपोषकू ॥१४॥

जो वाढवी तिनी गुण । जो शुद्धासी आणी जीवपण ।

ज्याचेनि जीव जन्ममरण । दुर्निवार जाण लागलें ॥१५॥

जो सकळ अनर्थांचा दाता । ज्याची लडिवाळ कन्या ममता ।

तियेसी वाढवी माया माता । तिच्या सत्ता हा दाटुगा ॥१६॥

तेथें शस्त्राचेनि लखलखाटें । राहोनियां नेटेंपाटें ।

समरांगणीं सुभटें । घावो येणें नेटें हाणावा ॥१७॥

एकेचि घायें जाण । माया ममता अभिमान ।

त्रिपुटीचें होय छेदन । येणें बळें जाण छेदावा ॥१८॥

भोग्य भोगू भोक्ता । कर्म कार्य कर्ता ।

ध्येय ध्यान ध्याता । त्रिपुटी तत्त्वतां छेदावी ॥१९॥

अहं कोहं सोहं स्वभावो । हाही छेदूनि अहंभावो ।

साधकां निजपदीं ठावो । ब्रह्म स्वयमेवो होऊनि ठेले ॥५२०॥

म्हणाल सांगतां जो प्रकारू । तो शब्दज्ञान वेव्हारू ।

बोलाचा कडकडाट थोरू । कैसेनि अहंकारू मारवे ॥२१॥

शब्दमात्रें अभिमान । जरी पावता निर्दळण ।

तरी कां पां विद्वज्जन । अभिमानमग्न होताती ॥२२॥

अभिमान संमुख दिसता । तरी धांवोनि करूं ये घाता ।

तो अतर्क्य जी सर्वथा । शब्दें अहंता मरेना ॥२३॥

घडे अपरोक्षसाक्षात्कारू । तो शब्दमात्रें नव्हे प्रकारू ।

ऐसा आशंकेचा विचारू । ऐक निर्धारू सांगेन ॥२४॥

जो अनन्यभावें माझें भजन । सर्वदा करी सावधान ।

कां सद्‍गुरूचे श्रीचरण । मद्‍भावें जाण जो सेवी ॥२५॥

मज आणि सद्‍गुरुमूर्ती । भेद नाहीं गा कल्पांतीं ।

येणें अभेदभावें जे भजती । ते ज्ञान पावती सहजचि ॥२६॥

त्यांसी स्वभावें भजनस्थिती । ज्ञानखड्गाची होय प्राप्ती ।

सहजेंचि सांपडे हातीं । ज्या शस्त्रदीप्ति काळू कांपे ॥२७॥

ज्या शस्त्राच्या धाकाभेण । माया ममता अभिमान ।

सांडूनियां जीवपण । समूळ जाण पळालीं ॥२८॥

हाणावया पुरता घावो । अहंममतेसी नाहीं ठावो ।

अविद्येचाही अभावो । आपभयें पहा हो आपणचि ॥२९॥

सद्‍भावें जें माझें भजन । करितां एवढें होय ज्ञान ।

येथ आशंका करील मन । कोठें भजन करावें ॥५३०॥

तुझें स्वरूप अतर्क्य जाण । अतिसूक्ष्म आणि निर्गुण ।

तुज भजावया कवण स्थान । आम्हांसी जाण कळेना ॥३१॥

ऐसें कल्पील जरी मन । तरी ऐक सावधान ।

अतिसुगम भजनस्थान । मी सांगेन तें ऐक ॥३२॥

नुल्लंघितां पर्वतकोटी । न रिघतां गिरिकपाटीं ।

दूरी न करितां आटाटी । जे स्थानीं भेटी सदा माझी ॥३३॥

भजनस्थान निरुपम । जेथ मी वसें पुरुषोत्तम ।

प्राप्तीलागीं अतिसुगम । विश्रामधाम भक्तांचें ॥३४॥

सर्व सुखांचा आराम । निजहृदयीं आत्माराम ।

सर्वदा असे सम । भजावें सप्रेम ते ठायीं ॥३५॥

आदि ब्रह्मा अंतीं मशक । सर्वांचे हृदयीं मीचि एक ।

ऐसें पाहे तो सभाग्य देख । हें भजन चोख मत्प्राप्ती ॥३६॥

ज्या मज हृदयस्थाचे दीप्ति । मनबुद्ध्यादिकें वर्तती ।

ज्या माझिये स्फुरणस्फूर्ती । ज्ञानव्युत्पत्ती पायां लागे ॥३७॥

त्या मज हृदयस्थाच्या ठायीं । भजनशीळ कोणीच नाहीं ।

शिणतां बाह्य उपायीं । जन अपायीं पडताती ॥३८॥

ऐशांत सदैव कोणी एक । निजभाग्यें अत्यंत चोख ।

मज हृदयस्थाचा विवेक । करूनि निष्ठंक मद्‍भजनीं ॥३९॥

करितां हृदयस्थाचें भजन । माझें पावे तो निजज्ञान ।

वैराग्ययुक्त संपूर्ण । जे ज्ञानीं पतन रिघेना ॥५४०॥

ज्या ज्ञानाभेणें जाण । धाकेंचि पळे अभिमान ।

तें मी आपुलें त्यांसी दें ज्ञान । जे हृदयस्थाचें भजन करिती सदा ॥४१॥

ज्या ज्ञानाचिये ज्ञानसिद्धी । अखिल जाती आधिव्याधी ।

संशय पळती त्रिशुद्धी । भक्त निजपदीं पावती ॥४२॥

सबळ बळें सुभटें । शस्त्राचेनि लखलखाटें ।

संशयो छेदावा कडकडाटें । हें म्यां नेटेंपाटें सांगीतलें ॥४३॥

यावरी ऐसें गमेल चित्तीं । संसाराची सत्यप्राप्ती ।

त्यासी शस्त्र घेऊनि हातीं । कोणे युक्तीं छेदावा ॥४४॥

तरी संसार तितुकी भ्रांती । हेंचि सांगावया दृष्टांतीं ।

पुढील श्लोकाची श्लोकोक्ती । स्वयें श्रीपती सांगतू ॥४५॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी