श्रीभगवानुवाच-

अहिंसा सत्यमस्तेयमसङ्गो ह्रीरसञ्चयः ।

आस्तिक्यं ब्रह्मचर्यं च मौनं स्थैर्यं क्षमाभयम् ॥३३॥

प्रथम श्लोकींचा उभारा । यमाचीं लक्षणें बारा ।

पुशिल्या प्रश्नानुसारा । प्रतिउत्तरा हरि बोले ॥७७॥

पुढां प्रश्न आहेत फार । यालागीं यमनियमांचें उत्तर ।

आवरूनि संक्षेपाकार । स्वयें श्रीधर सांगत ॥७८॥

`अहिंसा' कायावाचामनें । परपीडात्याग करणें ।

`सत्य' यें यथार्थ बोलणें । `अचौर्य' लक्षणें तीं ऐक ॥७९॥

हातें चोरी नाहीं करणें । परी परद्रव्याकारणें ।

मनीं अभिलाष नाहीं धरणें । `अस्तेय' लक्षण त्या नांव ॥३८०॥

असतां देहगेहसंगती । ज्याचे पोटीं नाहीं आसक्ती ।

जेवीं यात्रेमाजीं लोक येती । परी संगासक्ती त्यां नाहीं ॥८१॥

स्फटिक ठेविला ज्या रंगावरी । त्यासारिखा दिसे बाहेरी ।

आपण निर्विकार अंतरीं । तेवीं जो शरीरीं `असंगता' ते ॥८२॥

निंद्य कर्माकारणें । पोटांतूनि कंटाळणें ।

लौकिकीं निंद्य कर्मा लाजणें । `ह्रीं' म्हणणें या नांव ॥८३॥

इहलोकीं संग्रह करूं नेणें । जाणे दैवाधीन देहाचे जिणें ।

स्वर्गसुख भोगाकारणें । नाहीं संग्रहणें पुण्यातें ॥८४॥

पुण्यें स्वर्गभोगप्राप्ती । पुण्यक्षयें होय पुनरावृत्ती ।

जेणें क्षयो पावे पुण्यसंपत्ती । तें न संचिती निजभक्त ॥८५॥

या नांव गा 'असंचयो' । ऐक 'आस्तिक्याचा' निर्वाहो ।

सर्वत्र माझा ब्रह्मभावो । कोठेंही अभावो घेऊं नेणें ॥८६॥

`ब्रह्मचर्य' ऐसें येथ । जैसे आश्रमप्रयुक्त ।

बोलिलें शास्त्रीं यथोचित । तेंचि निश्चित करावें ॥८७॥

`मौनिं' न बोलावें इतुकें जाण । मिथ्यालाप असंभाषण ।

नित्य करावें वेदपठण । गायत्रीस्मरण कां हरिनाम ॥८८॥

स्तिरवृत्ति आत्मारामीं । कां असावी निजधर्मीं ।

भावार्थें संतसमागमीं । `स्थिरता' उपक्रमीं या नांव ॥८९॥

स्वदेह दंडिलें कां वंदिलें । परी क्षमा सम दोंही काळें ।

देहाचा भोग तो दैवमेळें । येणें विवेकमेळें क्षमावंत ॥३९०॥

या नांव `क्षमा' म्हणिजे । अभय तें ऐसें जाणिजे ।

जें जें पारिखें देखिजे । तें तें होइजे आपणचि ॥९१॥

आत्मा एक पंचभूतें एक । दुजें पाहतां नाहीं देख ।

निमालें भयाचें महादुःख । `अभय' निःशेख या नांव ॥९२॥

निमाल्या दुजयाच्या गोठी । वोखदासी भय न मिळे सृष्टीं ।

अभयाची स्वानंदपुष्टी । निजदृष्टीं ठसावें ॥९३॥

या नांव गा बाराही `यम' । उद्धवा सांगितले सवर्म ।

आतां जयाचें नाम `नेम' । तेंही सुगम अवधारीं ॥९४॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी