धम चार्थे च कामे च यदाऽसौ परिनिष्ठितः ।
गुणानां सन्निकर्षोऽयं श्रद्धारतिधनावहः ॥७॥

पुरुषाच्या ठायीं क्रियाकर्म । क्षणें स्वधर्म क्षणें काम ।

क्षणें वाढवी अर्थोद्यम । हा संक्रम त्रिगुणांचा ॥३८॥

गुणसंक्रमण करी काय । त्रिगुणीं धर्म त्रिविध होय ।

कामही त्रिविध होऊनि ठाय । अर्थस्वार्थनिर्वाह त्रिगुणात्मक ॥३९॥

येथ कर्मासी दोष नाहीं । दोष कर्त्याचे बुद्धीच्या ठायीं ।

तो जे कल्पना करील कांहीं । तें फळ पाहीं स्वयें भोगी ॥१४०॥

सोनें वंद्य सोनेपणें । त्याचें स्वयें घडविल्या सुणें ।

वंद्य तेंचि निंद्य करणें । तेवीं स्वकर्म दूषणें गुणबुद्धी ॥४१॥

भूमि सहजें शुद्ध आहे । जें पेरिजे तें पीक होये ।

तेवीं स्वकर्म शुद्ध स्वयें । फलभोगू लाहे गुणवृत्ती ॥४२॥

वाचा सहज सरळ गोमटी । रामनामें जोडे ब्रह्मपुष्टी ।

वृथा जाय करितां चावटी । भोगी निंदेपाठीं महापाप ॥४३॥

तेवीं स्वधर्म श्रद्धायुक्त । पुरुषास करी विरक्त ।

तेथ त्रिगुणांचा सन्निपात । श्रद्धा छळित तें ऐक ॥४४॥

स्वधर्मकर्मी श्रद्धा जोडे । क्षणैकें लागे विरक्तीकडे ।

क्षणें भोगफळाशा वाढे । क्षणैक पडे ममतासंधीं ॥४५॥

तैशी्च कामाचीही रती । क्षणैक निष्कामीं अतिप्रीती ।

क्षणें स्त्रीभोगआसक्ती । क्षणें कामरती परद्वारीं ॥४६॥

याचिपरी धनाची जोडी । क्षणैक द्रव्याशा सोडी ।

क्षणैक अर्थाची अतिगोडी । क्षणैक आसुडी परद्रव्य ॥४७॥

त्रिविध धर्म त्रिविध कर्म। त्रिविध रुपें धनागम ।

या गुणवृत्तीस्तव स्वधर्म । सांडूनि अकर्म करी प्राणी ॥४८॥

एवं धर्मअर्थकामांआंत । गुणसन्निपात अनंत ।

फोडूनि सांगतां येथ । वाढेल ग्रंथ अनिवार ॥४९॥

यालागीं गुणसन्निपात । सांगीतला संकलित ।

तेचि अर्थीं श्रीकृष्णनाथ । असे सांगत संक्षेपें ॥१५०॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी