देहेन्द्रियप्राणमनोऽभिमानो, जीवान्तरात्मा गुणकर्ममूर्तिः ।

सूत्रं महानित्युरुधेव गीतः ,संसार आधावति कालतन्त्रः ॥१६॥

अनंत अपार ज्ञानघन । मायातीत आत्मा पूर्ण ।

तोचि झाला मायेचें अधिष्ठान । ’अंतरात्मा’ जाण यालागीं म्हणिपे ॥९३॥

माया व्यापूनि अपार । यालागीं बोलिजे ’परमेश्वर’ ।

मायानियंता साचार । यालागीं ’ईश्वर’ म्हणिपे तो ॥९४॥

तोचि अविद्येमाजीं प्रतिबिंबला । यालागीं ’जीव’ हें नाम पावला ।

तोचि देहाध्यासें प्रबळला । ’अहंकार’ झाला या हेतू ॥९५॥

तो संकल्पविकल्पउपाधीनें । स्वयें होऊनि ठेला ’मन’ ।

त्या मनासी करावया गमन । ’दशेंद्रियें’ जाण तोचि झाला ॥९६॥

त्या इंद्रियांचा आधार । सुखदुःखभोगांचा निकर ।

पापपुण्याचा चमत्कार । ’देहाचा आकार’ तोचि झाला ॥९७॥

त्या देहाचें जें कारण । ’सत्व-रज- तमोगुण ’ ।

ते तीन्ही गुण जाण । तोचि आपण स्वयें झाला ॥९८॥

गुणक्षोभाचें निजवर्म। झाला ’पंचविषय’ परम ।

विषयभोगादि क्रिया कर्म । स्वयें ’स्वधर्म’ होऊनि ठेला ॥९९॥

तिनी गुणांचें जन्मकारण । झाला ’महत्तत्त्व-सूत्रप्रधान’ ।

एवं संसार अवघा जाण । ईश्वर आपण स्वयें झाला ॥२००॥

त्या संसाराची आधावती । गुणसाम्यें तोचि ’प्रकृती’ ।

तेथ उत्पत्तिस्थिति-प्रळयार्थी । क्षोभिकाशक्ति ’काळ’ तो झाला ॥१॥

तो काळ आपल्या सत्ताशक्तीं । उपजवी पाळी संहारी अंतीं ।

ऐशा पुनःपुनः आवृत्ती । नेणों किती करवीत ॥२॥

एवं संसार तो ब्रह्मस्फुर्ती । लीलाविग्रहें साकारस्थिती ।

मी विश्वेश्वर विश्वमूर्ती । बहुधा व्यक्ती मी एक ॥३॥

यालागीं जो जो पदार्थ दिसे । तेणें तेणें रुपें आत्मा भासे ।

मजवेगळा पदार्थ नसे । हें मानी विश्वासें तो धन्य ॥४॥

मीचि एक बहुधा व्यक्ती । वेदही साक्षी येचि अर्थी ।

’विश्वतश्चक्षु ’ या वेदोक्तीं । श्रुति मज गाती सर्वदा ॥५॥

ऐसें असतां नवल कैसें । जीव भुलला कल्पनावशें ।

अहंता वाढवी देहाध्यासें । तो म्हणे देव न दिसे तिहीं लोकीं ॥६॥

सत्य मानूनि भेदभान । जीव झाला अतिअज्ञान ।

भुलला आपण्या आपण । देहाभिमान दृढ झाला ॥७॥

देहाभिमानाचें दृढपण । तेंचि ’बद्धतेचें लक्षण’ ।

देहाभिमानाचें निरसन । ’मुक्तता’ जाण ती नांव ॥८॥

समूळ मिथ्या देहाभिमान । मिथ्या भेदाचें भवभान ।

त्याचें आद्यंत निर्दळण । होतें लक्षण हरि सांगे ॥९॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी