'आजी, नागानंद केव्हां ग येतील ? येतील का ते परत ? का ते वा-यां- प्रमाणे फिरतच राहतील ? कशाला पाण्यांतून त्यांनी मला काढलें ? आज माशाप्रमाणें मी तडफडत आहें. खरेंच का नाग दुष्ट असतात ? त्यांना दयामाया नसते ? परंतु ते दुष्ट असते तर माझ्यासाठी तें जीव धोक्यांत टाकते ना! त्यांची ती दयाच मला जाळीत आहे.  कां गेले ते ? तूं त्यांना कां जाऊं दिलेंस ? मी लौकर उठून बकुळीच्या फुलांचा हार त्यांच्या गळयांत घालावा म्हणून गेलें होतें, तों इकडे ते गेले ! तो पाहा खुंटीवर बकुळीचा हार सुकून गेला. आजी, तुझ्याजवळ सुकलेली अशोकीचीं फुलें व तुझ्या नातीजवह सुकलेली बकुळीचीं फुलें ! सुकलेल्या फुलांवरच आपण जीवनें कंठावयाची का ? तू त्यांना बांधून कां नाही ठेवलेस ? मीं ठेवलें असतें बांधून. माझें सोने ! त्या दिवशी मिळालेले जिवंत सोनें ! काळेंसावळें सुंदर हंसरें सोनें ! तूं दवडलेंस तें, आजी. आता पुन्हां कधी येईल सोन्याचा दिवस ? एकेक क्षण आतां युगाप्रमाणे वाटत आहे ! कोठें जाऊं, कोठें पाहूं ? क्षणभर दिसता, नाहींसा झाला ! नागानंद ! परंतु मला तर दु:ख देत आहेत. त्यांची आठवण विसरतांहि येत नाही. जों जों विसरू बघतें तों तों अधिकच ते माझ्याशी एकरूप होतात. मी आतां स्वत:ला विसरेन, परंतु त्यांना विसरणें शक्य नाहीं. कधी येतील ते ?  कां नाहीं  येत ? त्यांना का येथें संकोच वाटला ? येथें का त्यांचे मन फुलेना, हृदय डुलेना ? येथें का गुदमरवणारी हवा होती ? मी तर नाहीं करीत नागांचा द्वेष. या गांवांतील माझ्या मैत्रिणीहि नाहीं करीत द्वेष. त्यांनी तर  त्यांच्या-वर पुष्पवृष्टि केली; मुलांनी हार घातले. असा गांव कोठें मिळेल त्यांना ? शोधा म्हणावें. सारी नवखंड पृथ्वी शोधा. शोधून शेवटीं येथें याल. माझे मन तुम्हांला खेंचून आणील. जा रे, मना, जा. त्यांना शोध व घेऊन यें. आजी, माझें मन गेलें उडून तर का मी उन्मनी स्थितीत जाईन, समाधींत जाईन ? तूं बोलत नाहींस, आजी, तुझेंहि नाहीं ना माझ्यावर प्रेम ! तुझ्या-वरसुध्दां रागवायचा मला नाहीं ना अधिकार ! मी कोणावर रागावूं, कोणावर लोभावूं ? कोणाशीं रुसूं, होणाशीं हंसूं ? कार्तिकावर मला रागावतां सुध्दां नाही येत. नागानंद आले तर रागावेन त्यांच्यावर लाल डोळयांनी बघेन त्याच्याकडें येऊं देत तर खरे. येतील का ग ते. आजी ? बोल गडे. कांही तरी बोल.' वत्सला आजीच्या गळां पडून म्हणाली.

'वत्सले, मी तरी काय सांगूं ? येथें राहावेंसें वाटते तर तो राहता. बळेंच राहवण्यांत काय अर्थ ? आग्रह करण्यांत काय स्वारस्य ? मीं त्याला जाऊं दिले. त्याला येथें राहणें प्रशस्त नसेल वाटलें. एक तर येथें घरांत पुरुष माणूस कोणी नाहीं. दुसरी गोष्ट म्हणजे तो पडला नाग व आपण पडलों आर्यं. खरें ना ?' आजी म्हणाली.

'आर्य व नाग, नाग व आर्य ! मला काय त्याच्याशीं करायचें आहे ? ' ती चिडून म्हणाली.

'समाजांतील विचारांना भ्यावें लागतें. समाजांतील आंदोलनाची अगदींच उपेक्षा करूंन नाहीं चालत.' सुश्रुता म्हणाली.

'समाजांतील आंदोलनांवर का आमचीं जीवनें लोंबकळत ठेवायचीं ? या आंदोलनाला मग आम्हीहि कलाटणी देऊं. आंदोलन इतरांनी करावें व आम्हीं का मुकाटयानें तें पाहावें, त्याच्याबरोबर खालींवर व्हावें ? आम्हीहि आंदोलन करूं. लाटेवर प्रतिलाट. आंदोलनावर प्रत्यांदोलन. क्रान्तीवर प्रतिक्रान्ति.  एका पायरीच्या डोक्यावर दुसरी.' वत्सला म्हणाली.

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.

Books related to आस्तिक


गांधी गोंधळ
फुगडयांचे उखाणे
Shri Shivrai by Sane Guruji
सोनसाखळी
जानपद उखाणे
दारुवंदीच्या कथा
मुलांसाठी फुले
कावळे
शबरी
मोरी गाय
साक्षरतेच्या कथा