ममाङग माया गुणमय्यनेकधा विकल्पबुद्धिश्च गुणैर्विधत्ते ।

वैकारिकस्त्रिविधोऽध्यात्ममेकमथाधिदैवमधिभूतमन्यत् ॥३०॥

माझी माया गा आपण । सर्वांगें जाहली तिनी गुण ।

तेही अभिमानें आपण । निजसत्ता जाण आवरिले ॥९१॥

तेचि देहदुर्गाभंवतीं जाण । त्रिगुणांचें आगड पूर्ण ।

तेथें मांडूनि त्रिपुटीविंदाण । मारा दारुण अभिमान करी ॥९२॥

त्या दुर्गाचें दृढ रक्षण । मुख्यत्वें त्रिपुटीचि जाण ।

ते त्रिपुटीचें मूळ लक्षण । तुज मी आपण सांगेन ॥९३॥

अगा उद्धवा बुद्धिमंता । तुज मी सांगेन ऐक आतां ।

तेथ असती तिनी वाटा । दोनी अव्हाटा एकी नीट ॥९४॥

त्या मार्गीची उभारणी । सैन्य रचिलें दाही आरणीं ।

युद्धकार जो निर्वाणीं । तो तेथूनी निरीक्षी ॥९५॥

तेही मार्ग धरिले चौपाशीं । राखण बैसले तिनी वाटेशीं ।

तेथ रिघावया सायासीं । ज्ञानियासी काय काज ॥९६॥

आतां असो इतुली परी । देहदुर्गाची थोर भरोभरी ।

म्हणे ऐकें गा यया थोरी । उद्धवातें हरी सांगत ॥९७॥

कार्य कारण कर्तव्यता । कर्म क्रिया अहंकर्ता ।

ध्येय ध्यान विषयध्याता । दुर्ग सर्वथा दृढ केलें ॥९८॥

तेथ भोग्य भोग भोक्ता । कर्म कार्य आणि कर्ता ।

अभिमान जाहला वसता । प्रकृतिसंमतासंयोगें ॥९९॥

तेथ चोरद्वाराचिया लक्षीं । उघडूनि कामक्रोधखिडकी ।

घाला घालितां एकाएकीं । सकळ लोकीं कांपिजे ॥३००॥

त्यांचा घेऊनिया भेदरा । तापस पळाले सैरा ।

लंगोटी सांडिल्याही दिगंबरा । क्रोध थरथरा कांपवी ॥१॥

लोभयंत्राचे कडाडे । तमधूम दाटे चहुंकडे ।

महामोहाचें गडद पडे । मागेंपुढें दिसेना ॥२॥

दुर्गासभोंवतीं नवद्वारें । नवद्वारीं नवही यंत्रें ।

तेणें तेणें यंत्रद्वारें । विषय महामारें मारिती ॥३॥

देहाभिमानाचें चाळक । मुख्यत्वें मनचि एक ।

तें दुर्धर महामारक । दुर्गअटक तेणें केलें ॥४॥

माळ चढोनि अवचट । पारके रिघती घडघडाट ।

ते दशमद्वाराची वाट । देऊनि कपाट दृढ बुजिलें ॥५॥

यापरी स्वयें मन । दुर्ग पन्नासी आपण ।

त्यासी सबाह्य राखण । घरटी जाण स्वयें करी ॥६॥

धरोनि कामाचा हात । मन रिगे पारक्यांत ।

मुख्य धुरांसी लोळवीत । इतरांचा तेथ कोण पाडू ॥७॥

ऐसें मनाचें मारकपण । अनिवार अतिकठिण ।

त्रिविधतापें खोंचूनि जन । हुंबत जाण पाडिले ॥८॥

देवांपासूनि आधिदैविक । मानस ताप आध्यात्मिक ।

भूतांपासाव तो भौतिक । या नांव देख त्रिविध ताप ॥९॥

सत्त्वगुणें देख अंतःकरण । रजोगुणें इंद्रियें जाण ।

महाभूतें विषयभान । तमोगुणें जाण प्रसवत ॥३१०॥

त्रिविध विकारीं विकारबहुळ । ते हे प्रकृतीच येथें केवळ ।

हेचि दुर्गसामग्री प्रबळ । प्रपंच सबळ येणें जाहला ॥११॥

संकल्पमहापर्जन्योदकीं । वासनाजीवनें भरलीं टांकीं ।

तेणें जीवनें दुर्गाच्या लोकीं । संसारसुखदुःखीं विचरिजे ॥१२॥

दुर्गनवद्वारीं समस्तें । आधिदैव आणि आधिभूतें ।

अध्यात्म तें कोण येथें । ऐक निश्चितें सांगेन ॥१३॥

कोण द्वारीं कोण यंत्र । कोण चेतविता कैसें सूत्र ।

कैसा होतसे विषयमार । तोही निर्धार तूं ऐक ॥१४॥;

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी