उद्धव उवाच- यथैवमनुबुद्धयेयं वद नो वदतांवर ।

सुदुःसहमिमं मन्य आत्मन्यसदतिक्रमम्॥५८॥

विदुषामपि विश्वात्मन् प्रकृतिर्हि बलीयसी ।

ऋते त्वद्धर्मनिरताञ्छात्रांस्ते चरणालयान् ॥५९॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे एकादशस्कन्धे भगवदुद्धवसंवादे द्वाविंशोऽध्यायः ॥२२॥

जे सांगों जाणती वेदशास्त्रार्था । ते वक्ते म्हणिपती तत्त्वतां ।

त्या वक्‍त्यांमाजीं तुझी श्रेष्ठता । मुख्य वेदांचा वक्ता तूं होसी ॥१॥

शास्त्रें लाहोनि तुझी युक्ती । तुझी तुज प्रतिपादिती ।

ते परोक्षवादें थोंटावती । श्रुति ’नेति नेति’ परतल्या ॥२॥

त्या तुझे मुखींच्या ज्ञानोक्ती । कृपेनें ऐकोनि कृपामूर्ती ।

श्रवणाचें भाग्य वानूं किती । जे ऐकती ते धन्य ॥३॥

ऐसऐशिया अतियुक्तीं । उद्धवें प्रार्थिला श्रीपती ।

हात जोडूनि परम प्रीतीं । म्हणे विनंती अवधारीं ॥४॥

स्वामी बोलती अतिअगाध । हें बोलणें परम शुद्ध ।

माझे बुद्धीसी नव्हे बोध । पराचे अपराध कोण साहे ॥५॥

सोसावे पराचे अपराध । तेंही कठिणत्वें अतिविरुद्ध ।

हा दुःसह महाबोध । कैसेनी द्वंद्व साहवे ॥६॥

उत्तमें केलिया अपराधा । कोटींमाजीं साहे एकादा ।

परी नीचाची विरुद्ध बाधा । कोणीही कदा न साहे ॥७॥

ज्याचें न व्हावें दर्शन । ज्यासी करुं नये नमन ।

त्याचे मस्तकीं वाजतां चरण । साहेल कोण गोविंदा ॥८॥

ज्याचा निःशेष जाय प्राण । तोचि साहे हें कठिण ।

जो होय सचेतन । त्यासी सर्वथा जाण न साहवे ॥९॥

इतरांची कायसी कथा । सज्ञान जे कां तत्त्वतां ।

तेही अतिक्रमू न साहती अल्पतां । मा अपमानता कोण साहे ॥७१०॥

क्रोध जाहला कपिलमहामुनीसी । तेणें भस्म केलें सगरांसी ।

नारदें कुबेरपुत्रांसी । वृक्षत्वासी आणिलें ॥११॥

दुर्वासाची सांगतां गोठी । त्याची कथा आहे मोठी ।

कोप आला शृंगीचे पोटीं । मेल्या सर्पासाठीं शापिलें ॥१२॥

मुख्यत्वें शांति सनकादिकांसी । द्वारीं आडकाठी केली त्यांसी ।

वैकुंठीं क्षोभूनि आवेशीं । जयविजयांसी शापिलें ॥१३॥

सज्ञानाची ऐशी स्थिती । मा इतरांची कोण गणती ।

परापराधसहनशांती । दुर्लभ त्रिजगतीं गोविंदा ॥१४॥

प्रकृति निजगुणीं सबळ । ते अल्पें क्षोभवीं तत्काळ ।

साधु सज्जन केवळ । करी विकळ अशांती ॥१५॥

ज्यासी तुझी पूर्ण भक्ति घडे । ज्यासी तुझी पूर्ण कृपा जोडे ।

जो तुझे चरणीं अखंड जडे । त्यासी घडे हे शांती ॥१६॥

तूं विश्वात्मा त्रिजगतीं । चोरी न चले तुजप्रती ।

मज हीं द्वंद्वें न साहवती । तूंही श्रीपती जाणसी ॥१७॥

परम पावन निजशांती । अतिनिंद्य ते अशांती ।

ऐसें व्याख्यान जे ज्ञाते करिती । तेही न साहती द्वंद्वांतें ॥१८॥

द्वंद्वें दुःसह सर्वार्थी । तेथें माझा पाड किती ।

एवं द्वंद्वसहिष्णुतेची युक्ती । मज कृपामूर्ति सांगावी ॥१९॥

सकल साधनें वश्य होती । परी हे सहिष्णुता न ये चित्तीं ।

ते मी लाभें निजशांती । ऐशी कृपा निश्चितीं करावी ॥७२०॥

मी शांतीचें लाभें कल्याण । ऐशी कृपा करावी परिपूर्ण ।

म्हणोनि धरिले श्रीचरण । उद्धवें आपण निजभावें ॥२१॥;

ऐकोनि उद्धवाची विनंती । संतोषला कृपामूर्ती ।

जेवीं चातकाचिया तृषार्ती । गर्जोनि त्रिजगती निववी मेघ ॥२२॥

तेवीं भक्तवचनासरिसा । उल्हासला कृष्ण कैसा ।

उद्धवाचिया निजमानसा । शांतीचा ठसा घालील ॥२३॥

उद्धवप्रश्नाचें प्रत्युत्तर । उदार सुंदर गुणगंभीर ।

उघडोनि शांतीचें भांडार । स्वयें शाङर्गधर सांगेल ॥२४॥

नवल सांगती ते टेव । युक्तिचातुर्यवैभव ।

निजशांतीस पडे खेंव । ऐसें अपूर्व सांगेल ॥२५॥

श्रीकृष्णमुखींच्या ज्ञानोक्ती । ऐकतां स्वयंभ प्रकटे शांती ।

ते ऐकावया उद्धव चित्तीं । जाहला निश्चितीं सावध ॥२६॥

जेवीं गजग्रहणाविखीं पंचानन । साटोप धरी आपण ।

तेवीं शांति साधावया जाण । सावधान उद्धव ॥२७॥

जळीं तळपतांचि मासा । कवडा झेलूनि ने आकाशा ।

तेवीं शांतिचिया आमिषा । उद्धव तैसा तळपत ॥२८॥

तें भिक्षुगीतनिरुपण । पुढिले अध्यायीं श्रीकृष्ण ।

निजशांति बाणे संपूर्ण । तेंचि लक्षण सांगेल ॥२९॥

ज्यांसी परमार्थाची चाड । तिंहीं सांडूनि साधनकवाड ।

शांतिसाधनीं श्रद्धा वाड । अतिदृढ राखावी ॥७३०॥

श्रीकृष्ण सांगेल शांति पूर्ण । उद्धव तया अर्थी सावधान ।

एका विनवी जनार्दन । श्रोतां अवधान मज द्यावें ॥७३१॥

इति श्रीभागवते महापुराणे एकादशस्कंधे श्रीकृष्णोद्धवसंवादे

एकाकारटीकायां द्वाविंशतितमोऽध्यायः ॥२२॥

बाविसावा अध्याय समाप्त

॥श्रीः॥

॥ ॐ तत्सत् - श्रीकृष्ण प्रसन्न ॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी