अर्जुनः प्रेयसः सख्युः, कृष्णस्य विरहातुरः ।

आत्मानं सान्त्वयामास, कृष्णगीतैः सदुक्तिभिः ॥२१॥

ज्याचा रथ वागवी आपण । ज्याचा सारथी श्रीकृष्ण ।

ऐसा प्रियसखा अर्जुन । कृष्णविरहें पूर्ण उद्विग्न जाहला ॥४९॥

तंव कृष्णगीता सदुक्ती । आठवल्या त्याच्या चित्तीं ।

मग आपण आपणाप्रती । बोलिला उपपत्ती त्या ऐका ॥२५०॥

कृष्ण माझ्या मनाचें ’मन’ । कृष्ण ’बुद्धीचें’ आयतन ।

कृष्णप्रभा हें प्रकाशे ’ज्ञान’ । तेथ भिन्नपण मज कैंचें ॥५१॥

कृष्णप्रभा ’दृष्टी’ देखे । कृष्ण अवधानें ’श्रवण’ ऐके ।

कृष्णानुवादें ’बोल’ बोलके । तेथें ’मी’ वेगळिकें वृथा मानीं ॥५२॥

कृष्ण हृदयस्थ ’आत्मा’ अव्यंग । कृष्ण माझ्या अंगाचें अंग ।

त्या कृष्णासीं मज वियोग । हा मिथ्या प्रयोग मायिक ॥५३॥

कृष्ण माझ्या जीवाचें जीवन । कृष्ण सबाह्य परिपूर्ण ।

कृष्णवियोग मानी जें मीपण । तेंही निमग्न श्रीकृष्णीं ॥५४॥

भिन्न भिन्न भूताकृती । त्यामाजीं अभिन्न कृष्णस्थिती ।

विषमीं समान श्रीपती । त्यासी वियोगप्राप्ती कदा न घडे ॥५५॥

घट मृत्तिकेसी नव्हे भिन्न । पट न निवडे तंतु त्यागून ।

तैसा श्रीकृष्णवेगळा अर्जुन । माझें मीपण निवडेना ॥५६॥

कृष्णावियोग मी मानीं जेथ । तेथेंही असे श्रीकृष्णनाथ ।

वियोग मानिती जे सत्य । ते केवळ भ्रांत अतिमूर्ख ॥५७॥

नित्य सर्वगत परिपूर्ण । कृष्ण अखंड दंडायमान ।

त्यासीं मजसीं वेगळेपण । सर्वथा जाण असेना ॥५८॥

’न जायते म्रियते’ हें वचन । स्वमुखें बोलिला श्रीकृष्ण ।

त्या कृष्णासी जन्ममरण । मूर्खजन मानिती ॥५९॥

’अक्षरं ब्रह्म परमं’ । स्वयें बोलिला पुरुषोत्तम ।

त्या कृष्णासी मरणजन्म । मूर्ख मनोधर्म कल्पिती ॥२६०॥

जो ’क्षराक्षरातीत’ । ’उत्तमपुरुष’ श्रीकृष्णनाथ ।

त्यासी जन्ममरणादि आवर्त । कल्पिती भ्रांत मनोधर्में ॥६१॥

त्या कृष्णासीं मज वेगळेपण । कल्पांतींही नाहीं जाण ।

करितां गीतार्थाचें स्मरण । आपुलें आपण पूर्णत्व देखे ॥६२॥

मी अज आद्य अचळ । मी निज नित्य निर्मळ ।

माझ्या स्वरुपा नाहीं चळ । त्रैलोक्य खेळ पैं माझा ॥६३॥

जगातें नेमिता वेद । तो निःश्वसित माझा बोध ।

मी आनंदा परमानंद । स्वानंदकंद निजांगें ॥६४॥

मी आपरुपें आप । मी प्रकृतिपुरुषांचा बाप ।

मी अवतारी अवतरें कृष्णरुप । हा सत्यसंकल्प पैं माझा ॥६५॥

धरोनियां माझ्या स्वरुपाचा आधार । मीचि कृष्णीं कृष्णरुप अवतार ।

करुनि स्वलीला नानाचरित्र । अंतीं सामावें साचार मजमाजीं मीच ॥६६॥

माझ्या निजस्वरुपाचेनि बळें । मीच कृष्णरुपें खेळ खेळें ।

अंतीं मजमाजीं मी मिळें । निजात्ममेळें निजनिष्ठा ॥६७॥

एक नर एक नारायण । परस्परें तें जाण अभिन्न ।

यालागीं पूर्णत्वें अर्जुन । आपण्या आपण स्वयें देखे ॥६८॥

बाप कृपाळु कृपानिधि । उपदेशिला युद्धसंधीं ।

परी लाविली जे समाधी । ते न मोडे त्रिशुद्धी कल्पांतकाळीं ॥६९॥

नाहीं स्थानशुद्धी चोखट । सैंघ रथांचे घडघडाट ।

सुटतां शस्त्रांचे कडकडाट । लाविली निर्दुष्ट परमार्थनिष्ठा ॥२७०॥

कैशी लाविली समाधी । जी न मोडेच महायुद्धीं ।

शेखीं कृष्णावसान अवधीं । तोचि बोध उद्बोधी परिपूर्णत्वें ॥७१॥

ज्यासी गीता उपदेशी श्रीकृष्ण । त्यासी न बाणे पूर्णपण ।

ऐसें बोलतां वचन । परम दूषण वाचेसी ॥७२॥

ते वाचा गलितकुष्ठें झडे । तीसी विकल्पाचे पडती किडे ।

ते वाचाचि समूळ उडे । ’कृष्णोक्तीं न घडे बोध’ म्हणतां ॥७३॥

’गीताउपदेशें पूर्णपण । नव्हे’ ऐसें म्हणतां जाण ।

वाग्देवता कांपे आपण । इतरांचा कोण पडिपाडू ॥७४॥

गीता ऐके पाहे पढे । ज्यासी गीतास्मरण घडे ।

त्यासी परिपूर्णत्व स्वयें जोडे । मा उपदेशें नातुडे परिपूर्णत्व कैसें ॥७५॥

गीतार्थाचें पूर्णपण । वक्ता जाणे श्रीकृष्ण ।

कां श्रोता जाणे अर्जुन । त्यासी ते खूण बाणली ॥७६॥

सारांश काढूनि वेदार्था । श्रीकृष्णें प्रकट केली गीता ।

जेथील अभिप्रायो पाहतां । जोडे आइता निजमोक्ष ॥७७॥

परदेशी जाहला होता वेदान्त । त्यासी सहाय जाहला गीतार्थ ।

तेणें बळें मतें समस्त । जिणोनि समर्थ तो झाला ॥७८॥

कृष्णनिःश्वासीं जन्मले वेद । गीता श्रीकृष्णमुखें प्रगटली शुद्ध ।

यालागीं गीतार्थ अगाध । धडौते वेद तेणें जाहले ॥७९॥

वेदें आप्त केले तिनी वर्ण । दुरावले स्त्रीशूद्रादि जन ।

न शिवेचि त्यांचे कान । हें वेदांसी न्यूनपण पैं आलें ॥२८०॥

तें वेदाचें फेडावया उणें । गीता प्रगट केली श्रीकृष्णें ।

गीतेचेनि श्रवणें पठणें । उद्धरणें समस्तीं ॥८१॥

अर्जुनाचे प्रीतीकारणें । गीतार्थ प्रकाशिला श्रीकृष्णें ।

ते गीतेचेनि श्रवणें पठणें । उद्धरणें जडजीवीं ॥८२॥

असो अगाध गीतामहिमान । तेणें गीतार्थें तो अर्जुन ।

करुनि आपुलें सांत्वन । जाहला सावधान प्रकृतिस्थ ॥८३॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी