नृदेहमाद्यं सुलभं सुदुर्लभं, प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् ।

मयानुकूलेन नभस्वतेरितं, पुमान् भवाब्धिं न तरेत्स आत्महा ॥१७॥

चौर्‍यायशीं लक्ष जीवयोनी । त्यांत मनुष्यदेहावांचूनी ।

अधिकारी ब्रह्मज्ञानीं । आन कोणी असेना ॥६६॥

जेणें देहें होय माझी प्राप्ती । यालागीं ’आद्य देहो’ यातें म्हणती ।

याची दुर्लभ गा अवाप्ती । भाग्यें पावती नरदेह ॥६७॥

’सदृढ’ म्हणजे अव्यंग । ’अविकळ’ म्हणजे सकळ भाग ।

नव्हे बहिरे मुके अंध पंग । सर्वांगें साङग संपूर्ण ॥६८॥

भरतखंडीं नरदेहप्राप्ती । हे परम भाग्याची संपत्ती ।

तेथही विवेकु परमार्थी । त्याचा वशवर्ती मी परमात्मा ॥६९॥

मी परमात्मा जेथ वशवर्ती । तेथ सुरनरांचा केवा किती ।

परी हा देह न लभे पुढती । दुर्लभ प्राप्ती नरदेहा ॥१७०॥

जोखितां पुण्यपाप समान । तैं नरदेहाची प्राप्ती जाण ।

तें पुढती पावावया आपण । जोखूनि कर्माचरण कोणी न करी ॥७१॥

पुण्य झालिया अधिक । स्वर्ग भोगणें आवश्यक ।

पापाचें वाढल्या तुक । भोगावे नरक अनिवार ॥७२॥

ऐशी कर्माची गति गहन । एथ काकतालीयन्यायें जाण ।

अचवटें लाभे माणुसपण । भवाब्धितारण महातारुं ॥७३॥

’सुलभ’ म्हणिजे अविकळ । ’सकल्प’ म्हणिजे विवेकशीळ ।

यासी वागविता केवळ । नावाडा अति कुशळ गुरु कर्णधार ॥७४॥

कानीं निजगुज उपदेशिता । यालागीं गुरु ’कर्णधार’ म्हणती तत्त्वतां ।

कानीं धरितांचि उद्धरी भक्तां । यालागीं सर्वथा गुरु कर्णधार ॥७५॥

भवाब्धीमाजीं नरदेह तारुं । तेथ सद्गुरु तोचि कर्णधारु ।

त्यासी अनुकूल वायु मी श्रीधरु । भवाब्धिपरपारु पावावया ॥७६॥

कैसा गुरु कर्णधार कुशळ । आवर्त खळाळ आंदोळ ।

चुकवूनि विकल्पाचे कल्लोळ । साम्यें पाणिढाळ सवेग काढी ॥७७॥

लावूनि विवेकाचें आवलें । तोडिती कर्माकर्मांचीं जळें ।

भजनशिडाचेनि बळें । नाव चाले सवेग ॥७८॥

कामक्रोधादि महामासे । तळपती घ्यावया आमिषें ।

त्या घालूनि शांतिचेनि पाशें । तारुं उल्हासें चालवी ॥७९॥

ठाकतां सारुप्यादि बंदरें । तारुवामाजीं अतिगजरें ।

लागलीं अनुहाताचीं तुरें । जयजयकारें गर्जती ॥१८०॥

नेतां सलोकतेचे पेंठे । तारुं उलथेल अवचटें ।

लावितां समीपतेचे वाटे । तारुं दाटे दोंही सवां ॥८१॥

करावें सरुपतेमाजीं स्थिरु । तंव तो दाटणीचा उतारु ।

ऐसा जाणोनियां निर्धारु । लोटिलें तारुं सायुज्यामाजीं ॥८२॥

ते धार्मिकाची धर्मपेंठ । नाहीं सुखसारा खटपट ।

वस्तु अवघीच चोखट । घ्यावी एकवट संवसाटी ॥८३॥

ऐसें दुर्लभ नरदेहाचें तारुं । जेथ मी श्रीगुरुरुपें कर्णधारु ।

येणें न तरेच जो संसारु । तो जाणावा नरु आत्महंता ॥८४॥

नरदेह वेंचिलें विषयांसाठीं । पुढें नरक भोगावया कल्पकोटी ।

तरी आपुलेनि हातें निजपोटीं । शस्त्र दाटी स्वयें जेवीं ॥८५॥

परपारा अवश्य आहे जाणें । तेणें नाव फोडूनि भाजिजे चणे ।

कां पांघरुणें जाळूनि तापणें । हिंवाभेणें सुज्ञांनीं ॥८६॥

तैसें येथ झालें गा साचार । थित्या नरदेहा नागवले नर ।

पुढां दुःखाचे डोंगर । अतिदुस्तर वोढवले ॥८७॥

सकळ योनीं विषयासक्ती । सर्वांसी आहे निश्चितीं ।

नरदेहीं तैशीच विषयस्थिती । तैं तोंडीं माती पडली कीं ॥८८॥

पावोनि श्रेष्ठ नरशरीर । जो नुतरेचि संसारपार ।

तो आत्महत्यारा नर । सत्य साचार उद्धवा ॥८९॥

कोटी ब्रह्महत्या-गोहत्यांसी । प्रायश्चित्त आहे शास्त्रार्थेंसीं ।

परी आत्महत्या घडे ज्यासी । प्रायश्चित्त त्यासी असेना ॥१९०॥

जो आत्महत्या करुनि निमाला । तो मरतांचि नरकासी गेला ।

प्रायश्चित्तासी कोण आहे उरला । मा शास्त्रार्थें बोला बोलावें ॥९१॥

अमृत विकूनि कांजी प्याला । तैसा नरदेहीं भोगु भोगविला ।

हा थोर नाड जीवासी झाला । विसरोनि आपुला निजस्वार्थ ॥९२॥

लाहोनि उत्तम शरीर । व्यर्थ विषयासक्तीं नर ।

नरकीं बुडाले अपार । हें शार्ङगधर बोलिला ॥९३॥

असोत या मूर्खांचिया गोठी । ऐक उत्तमांची हातवटी ।

जे वेदार्थपरिपाठीं । निजहितदृष्टी सावध ॥९४॥

अतिविरक्त जे स्वभावें । तिंहीं काय कर्तव्य करावें ।

कोणा अर्थातें त्यजावें । तेंचि देवें सांगिजे ॥९५॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी