इतिहासमिमं पुण्यं, धारयेद्यः समाहितः ।

स विधूयेह शमलं, ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥५२॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे एकादशस्कन्धे पंचमोऽध्यायः ॥५॥श्रीकृष्णार्पणमस्तु॥

जो निमि-जायंतसंवादु । वसुदेवा सांगे नारदु ।

हा इतिहास अतिशुद्धु । जीवशिवभेदुच्छेदकु ॥४९॥

सावधानपणें श्रोता । तल्लीन होऊनि तत्त्वतां ।

हे इतिहासाची कथा । सादरता जो परिसे ॥५५०॥

तेणें सकळ पुण्यांचिया राशी । श्रवणें जोडिल्या अहर्निशीं ।

तो गा पुरुषु अवश्यतेसी । ब्रह्मप्राप्तीसी सत्पात्र ॥५१॥

सार्थक एक एक पद । परिसतां होय अंतर शुद्ध ।

यालागीं पावे ब्रह्मपद । परमानंद निजबोधें ॥५२॥

हे 'पंचाध्यायी' म्हणणें घडे । पंचवक्त्र चंद्रचूडें ।

एकादशाचें ज्ञान गाढें । वर्णावया फुडें ध्वज उभविला ॥५३॥

हे पंचाध्यायी नव्हे जाण । एकादशाचे पंचप्राण ।

उपदेशावया शुद्ध ज्ञान । सामोरे आपण स्वभक्तां आले ॥५४॥

हे पंचाध्यायी नव्हे केवळ । पंचम आलापे शुककोकिळ ।

एकादश वसंतकाळ । भक्त-अलिकुळ आलापवी स्वयें ॥५५॥

हाही नव्हे प्रकार । हे शर्करा पंचधार ।

चाखों धाडिली सत्वर । ज्ञानगंभीर निजभक्त ॥५६॥

हे पंचाध्यायी नव्हे सिद्ध । एकादशाचे पंच गंध ।

भक्त आंवतावया शुद्ध । धाडिली प्रसिद्ध गंधाक्षता ॥५७॥

एकादश अतिविवेकी । यावया पंचाध्यायी पालखी ।

पुढें धाडिली कवतुकीं । निजभक्तविखीं कृपाळुवें ॥५८॥

हे कृष्ण-उद्धव‍अर्धमात्रा । अर्धोदयो महायात्रा ।

ते यात्रेलागीं हांकारा । पंचाध्यायी खरा साधकां करी ॥५९॥

श्रीकृष्ण‍उद्धवमेळा । देखोनि ब्रह्मसुखाचा सोहळा ।

तो सांगों आली कळवळा । भक्तांजवळां पंचाध्यायी ॥५६०॥

अहंकाराचें मेट होतें । तें उठवूनि श्रीकृष्णनाथें ।

केलें आत्मतीर्थें मुक्‍तें । अभयहस्तें उद्धवासी ॥६१॥

ते मुक्ततीर्थनवाई । पुढें सांगों आली पंचाध्यायी ।

संसारश्रांत जे जे कांहीं । ते धांवा लवलाहीं विश्रांतीसी ॥६२॥

कृष्ण‍उद्धवगोडगोष्टी । हे निर्विकल्प कपिलाषष्ठी ।

ते पर्वकाळकसवटी । सांगों उठाउठीं पंचाध्यायी आली ॥६३॥

उद्धवालागीं भवसागरीं । उतरावया पाय‍उतारीं ।

भागवतमिषें श्रीहरी । सुगम सोपारी पायवाट केली ॥६४॥

पव्हणियाहूनि पाय‍उतारा । भागवतमार्ग अतिसोपारा ।

तो मार्गु दावावया पुरा । हांकारी स्त्रीशूद्रां पंचाध्यायी ॥६५॥

पुढील निरूपण‍आवडी । अतिशयें वाढे चढोवढी ।

ते कृष्णवाक्यरसगोडी । पंचाध्यायी फुडी साधावया सांगे ॥६६॥

कृष्ण‍उद्धवसंवादीं । होईल परब्रह्म-गवादी ।

साधकमुमुक्षांची मांदी । धांवे त्रिशुद्धी निजसुखार्थ ॥६७॥

परब्रह्म झालें सावेव । स्वरूपसुंदर ज्ञानगौरव ।

मनोहर रुपवैभव । स्वर्गींचे देव पाहों येती ॥६८॥

तो देवांचा स्तुतिवादु । सवेंचि उद्धवाचा निर्वेदु ।

कृष्ण‍उद्धवमहाबोधु । जेणें परमानंदु वोसंडे ॥६९॥

ते पुढील अध्यायीं कथा । रसाळ सांगेन आतां ।

अवधान द्यावें श्रोतां । ग्रंथार्था निजबोधें ॥५७०॥

स्वयें वावडी करूनि पूर्ण । तिसी उडविजे जेवीं आपण ।

मग उडालेपणें जाण । आपल्या आपण संतोषिजे ॥७१॥

तेवीं मजनांवें कविता । करूनि स्वयें सद्गुरु वक्ता ।

एवं वदवूनियां ग्रंथार्था । श्रोतेरूपें सर्वथा संतोषे स्वयें ॥७२॥

तो एकपणेंवीण एकला एका । दुजेनवीण जनार्दनु सखा ।

तेणें पुढील ग्रंथ‍आवांका । विशदार्थें देखा विवंचिला ॥७३॥

नातळोनि दुजेपण । एका जनार्दना शरण ।

धरोनि श्रोत्यांचे चरण । पुढील अनुसंधान पावेल ॥७४॥

एका जनार्दन नांवें देख । दों नांवीं स्वरूप एक ।

हें जाणे तो आवश्यक । परम सुख स्वयें पावे ॥७५॥

एकाजनार्दना शरण । त्याची कृपा परिपूर्ण ।

पंचाध्यायी निरूपण । झाली संपूर्ण जनार्दनकृपा ॥५७६॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे एकादशस्कंधे वसुदेवनारदसंवादे एकाकार-टीकायां पंचमोऽध्यायः ॥५॥॥श्रीकृष्णार्पणमस्तु॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी