शोकहर्षभयक्रोधलोभमोहस्पृहादयः ।

अहंकारस्य दृश्यन्ते, जन्ममृत्युश्च नात्मनः ॥१५॥

देहाभिमानाचे पोटीं । अनेक दुःखांचिया कोटी ।

त्यांची संकळितें गुणगोठी । कृष्ण जगजेठी सांगत ॥७७॥

देहाभिमानाचें कार्य एथ । अद्वैतीं वाढवी द्वैत ।

इष्टानिष्टीं समस्त । जग व्याप्त तेणें कीजे ॥७८॥

नश्वरा इष्टाचा नाश देख । तेणें देहअहंता मानी दुःख ।

या नांव गा ’शोक’ । सकळही लोक मानिती ॥७९॥

नश्वर विषयांची प्राप्ती । तेथें आल्हाद उपजे चित्तीं ।

त्या नांव ’हर्ष’ म्हणती । जाण निश्चितीं उद्धवा ॥१८०॥

बळी मिळोनि समर्थ । आप्त विषयो विभांडूं पाहात ।

तेणें कासावीस होय चित्त । ’भय’ निश्चित या नांव ॥८१॥

आप्तकामाचें अवरोधन । ज्याचेनि अणुमात्र होय जाण ।

त्याचें करुं धांवे हनन । ’क्रोध’ संपूर्ण त्या नांव ॥८२॥

गांठी झाल्याही धनकोडी । कवडी वेंचितां प्राण सोडी ।

या नांव ’लोभाची’ बेडी । कृपण-परवडी पुरुषाची ॥८३॥

कर्माकर्म हिताहित । इष्टानिष्ट नाठवी चित्त ।

विवेकशून्य स्तब्धता प्राप्त । ’मोह’ निश्चित या नांव ॥८४॥

नित्य करितां विषयसेवन । मनीं विषयइच्छा गहन ।

अखंड विषयांचें ध्यान । ’स्पृहा’ जाण ती नांव ॥८५॥

इत्यादि हे नाना गुण । अथवा कां जन्ममरण ।

आत्म्यासी संबंध नाहीं जाण । हें देहाभिमान स्वयें भोगी ॥८६॥

जागृति आणि देखिजे स्वप्न । तेथ वसे देहाभिमान ।

ते ठायीं हे दिसती गुण । सुषुप्तीस जाण गुण नाहीं ॥८७॥

जेथ वृत्ति निरभिमान । तेथ जन्ममरणादि हे गुण ।

सर्वथा नुठती जाण । गुणासी कारण अभिमान ॥८८॥

जळीं स्थळीं वायु झगटी । जळीं तरंग स्थळीं नुठी ।

तैं तरंगता जळाचे पोटीं । तेवीं शोकादि गुणकोटी अहंतेमाजीं ॥८९॥

बद्धता झाली अहंकारासी । म्हणसी मुक्ति व्हावी त्यासी ।

ते अहंता लागली जीवासी । तेंचि हृषीकेशी सांगत ॥१९०॥

अंत्यजाचा विटाळ ज्यासी । गंगास्नानें शुद्धत्व त्यासी ।

तें गंगास्नान अंत्यजासी । शुद्धत्वासी अनुपयोगी ॥९१॥

तेवीं अहंता जडली जीवासी । ते त्यागितां मुक्तत्व त्यासी ।

परी मुक्तत्व अहंकारासी । कल्पांतेंसीं घडेना ॥९२॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी