मयैंव ब्रह्मणा पूर्णो न बहिर्नान्तरश्चरेत् ॥३६॥

संपद्यते गुणैर्मुक्तो जीवो जीवं विहाय माम् ।

जीवो जीवविनिर्मुक्तो गुणैश्चाशयसम्भवैः ॥

वाढल्या सत्वगुणाचा हरिख । त्यातें निर्दळी शुद्ध सत्वविवेक ।

पाठी विवेकेंसीं सत्व देख । हारपे निःशेख निजात्मरुपीं ॥३६॥;

ऐसे निमाल्या तिनी गुण । निमे कार्य कर्म कारण ।

लिंगदेह नाशे संपूर्ण । जीवासी जीवपण मिथ्या होय ॥३७॥

तेव्हां कार्य कर्म कर्ता । भोग्य भोग आणि भोक्ता ।

ज्ञान ज्ञेय मी एक ज्ञाता । याची वार्ता असेना ॥३८॥

ऐसें हारपल्या जीवपण । स्वयें सहजें निजनिर्गुण ।

होऊनि ठाके ब्रह्म पूर्ण । अहंसोहंपण सांडूनी ॥३९॥

यापरी मद्भक्त जाण । ब्रह्म होती परिपूर्ण ।

तेंचि जाहलेपणाचें लक्षण । श्लोकार्धें श्रीकृष्ण सांगत ॥४४०॥;

प्रपंच एक पूर्वीं होता । हे समूळ मिथ्या वार्ता ।

पुढें होईल मागुता । हेंही सर्वथा असेना ॥४१॥

जैसे आंत बाहेरी भाग । नेणे साखरेचें अंग ।

तैसें सबाह्याभ्यंतर चांग । ब्रह्म निर्व्यंग निजानंदें ॥४२॥

ऐसें पावल्या ब्रह्म परिपूर्ण । साधकासी न ये मरण ।

प्रारब्धें देहीं उरल्या जाण । देहाभिमान बाधीना ॥४३॥

बाह्य न देखे दृश्यदर्शन । अंतरीं नाहीं विषयस्फुरण ।

देहींचें न देखे देहपण । जीवन्मुक्तलक्षण या नांव ॥४४॥;

बाह्य देखे दृश्यप्रतीती । अंतरीं विषयांची आसक्ती ।

या नांव अज्ञानाची स्थिती । अविद्याशक्ती बाधक ॥४५॥

तें निरसावया अविद्याबंधन । अवश्य करावें माझें भजन ।

हें जाणोनी साधुसज्जन । भक्तीसी प्राण विकिला ॥४६॥

माझिये भक्तीपरती । आणिक नाहीं उत्तम गती ।

तेंही भजन अभेदयुक्तीं । तैं चारी मुक्ती कामार्‍या ॥४७॥

हृदयीं विषयाची विरक्ती । वरी अभेदभावें माझी भक्ती ।

तें भजन अनन्य प्रीतीं । त्याचा मी श्रीपती आज्ञाधार ॥४८॥

भक्तिनामाचा इत्यर्थ । माझे स्वरुपीं निजभावार्थ ।

येणेंचि लाभे परमार्थ । सुफळ शास्त्रार्थ या नांव ॥४९॥

माझिये भक्तीचेनि नांवें । पशु पक्षी उद्धरावे ।

मा मानवी भजनभावें । म्यां अवश्य न्यावे निजधामा ॥४५०॥

यालागीं सांडोनि व्युत्पत्ती । जाणतीं नेणतीं गा समस्तीं ।

भावें करावी भगवद्भक्ती । तैं निजात्मप्राप्ती अनायासें ॥५१॥;

भावें करितां माझें भजन । स्वयें निर्दळती तिन्ही गुण ।

सहजें प्रकटे निजनिर्गुण । हें सत्य श्रीकृष्ण बोलिला ॥५२॥

जेथ उगवली गुणगुंती । तेथ प्रकटे निजशांती ।

हेंचि ये अध्यायीं श्रीपती । उद्धवाप्रती बोलिला ॥५३॥

यालागीं जेथ भगवद्भक्ती । तेथ गुणजयो लाभे वृत्ती ।

सहजें प्रकटे निजशांती । निजात्मप्राप्ती स्वतःसिद्ध ॥५४॥

ते निजभक्ति माझी जननी । ज्या पैठा केलों जनार्दनीं ।

एका जनार्दनचरणीं । मिळोनि मिळणीं भजतचि ॥५५॥

पुढिले अध्यायीं कथा गहन । ऐलउर्वशीउपाख्यान ।

ज्या अध्यायाचें करितां पठण । अगम्यागमनदोष हरती ॥५६॥

ज्या पुरुरव्याची विरक्ती । स्वमुखें वर्णील श्रीपती ।

वैराग्यें निजात्मप्राप्ती । सभाग्य पावती वैराग्य ॥५७॥

त्या वैराग्याचें निरुपण । अतिगोड निरुपी श्रीकृष्ण ।

श्रोतां कृपा करावी पूर्ण । द्यावें अवधान कथेसी ॥५८॥

जे कथेचेनि अवधानें । दुरितदोष होती दहनें ।

ब्रह्मीं ब्रह्मत्व पावणें । होऊनि ठाकणें चिन्मात्र ॥५९॥

एवढया निरुपणाची गोडी । पुढिले अध्यायीं आहे फुडी ।

एका जनार्दनकृपा गाढी । परापरथडीप्रापक ॥४६०॥

भावें धरितां जनार्दनचरण । बाधूं न शके बाधकपण ।

एका जनार्दना शरण । रसाळ निरुपण पुढें आहे ॥४६१॥

इति श्रीभागवते महापुराणे एकादशस्कंधे

श्रीकृष्णोद्धवसंवादे गुणनिर्गुणनिरुपणं नाम पंचविंशोऽध्यायः ॥२५॥श्रीकृष्णार्पणमस्तु॥

पंचविसावा अध्याय समाप्त.

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी