यदा जयेद्रजः सत्त्वं तमो मूढं लयं जडम् ।

युज्येत शोकमोहाभ्यां निद्रया हिंसयाऽऽशया ॥१५॥

रज सत्व करुनि गूढ । जैं तमोगुण होय रुढ ।

तैं तो पुरुषातें सदृढ । करी जडमूढ अतिस्तब्ध ॥२८॥

विश्वासूनि वाडेंकोडें । जैं परद्रव्य बुडवणें पडे ।

कां परदारागमन घडे । तैं तेणें वाढे तमोगुण ॥२९॥

स्वमुखें परापवाद बोलणें । स्वयें साधुनिंदा करणें ।

संतसज्जनां द्वेषणें । तैं तमाचें ठाणें अनिवार ॥२३०॥

धुईचेनि आलेपणें । पडे सूर्यासी झांकणें ।

तेवीं विवेकाचें जिणें। तमोगुणें ग्रासिजे ॥३१॥

सत्वगुण प्रकाशक । रज प्रवृत्तिप्रवर्तक ।

दोनींतें गिळूनि देख । तमाचें आधिक्य अधर्में वाढे ॥३२॥

करितां पूज्याचें हेळण । साधूचे देखतां दोषगुण ।

तेणें खवळला तमोगुण । त्याचें स्वरुप पूर्ण तें ऐक ॥३३॥

तमोगुण वाढल्या प्रौढ । स्फूर्तिमात्र होय मूढ ।

लयो उपजवोनि दृढ । करी जड जीवातें ॥३४॥

कार्याकार्यविवेकज्ञान । ते स्फूर्ति अंध होय पूर्ण ।

या नांव गा मूढपण । ऐक चिन्ह लयाचें ॥३५॥

जागृतीमाजीं असतां चित्त । अर्थ स्वार्थ परमार्थ ।

कांहीं स्फुरेना कृत्याकृत्य । लयो निश्चित या नांव ॥३६॥

समस्ताही इंद्रियवृत्ती । अनुद्यमें स्तब्धगती ।

निःशेष लोपे ज्ञानशक्ती । जडत्वप्राप्ती या नांव ॥३७॥

मूढत्वें पावे शोक दुःख । जडत्वें मिथ्या मोह देख ।

मोहास्तव होय पातक । अतिअविवेक अधर्मी ॥३८॥

ऐक लयाचें कौतुक । अहोरात्र निद्रा अधिक ।

निद्रेवेगळें ब्रह्मसुख । नावडे देख तामसा ॥३९॥

पूर्ण वाढल्या तमोगुण । ऐसें होय पुरुषलक्षण ।

वाढल्या सत्वादि गुण । फळ कोण तें हरि सांगे ॥२४०॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


चिमणरावांचे चर्हाट
नलदमयंती
सुधा मुर्ती यांची पुस्तके
श्यामची आई
झोंबडी पूल
सापळा
गांवाकडच्या गोष्टी
 भवानी तलवारीचे रहस्य
खुनाची वेळ
अश्वमेध- एक काल्पनिक रम्यकथा
लोकभ्रमाच्या दंतकथा
संभाजी महाराज - चरित्र (Chava)
शिवाजी सावंत
कथा: निर्णय
पैलतीराच्या गोष्टी